Stadsrechten
RCE / Paul van Galen · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
01 — Dit is Zevenaar
Een stad tussen land, lijn en grens.
Zevenaar ligt in de Liemers, dicht bij de Duitse grens. Het centrum is compact, maar het verhaal van de stad reikt veel verder: van middeleeuwse machtsgrenzen tot spoorverbindingen en industrie.
Rond de stad liggen dijken, oude rivierlopen en dorpen. Daardoor wisselt Zevenaar snel van stedelijk naar landelijk — een kwaliteit die het stadsbeeld een eigen schaal en rust geeft.
ZEVENAAR · DE LIEMERS · GRENSLAND · ZEVENAAR · DE LIEMERS · GRENSLAND ·
Aansluiting op het spoor
Start van Turmac
Nederland en Duitsland dichtbij
02 — Door de tijd
Grensstad
in lagen.
Zevenaar groeide op een plek waar landschappen, handelsroutes en machtsgebieden elkaar raakten.
Sevenaer
De nederzetting ontwikkelt zich in een strategisch grensgebied tussen Gelre en Kleef.
Stadsrechten
De plaats krijgt stadsrechten en mag zich officieel stad noemen.
Nederlands
Na eeuwen van wisselende machtsverhoudingen wordt Zevenaar onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden.
Spoor
De aansluiting op het Europese spoorwegnet maakt van Zevenaar opnieuw een verbindingsplek.
Industrie
Turmac vestigt zich in de stad en groeit uit tot een beeldbepalende werkgever en naam.
Liemerse stad
Historische kern, spoor, industrie-erfgoed en omliggend landschap bestaan hier dicht naast elkaar.
Kaart Zevenaar, U.S. Army Map Service, 1944 · publiek domein / Library of Congress via Wikimedia Commons
1920Industrieel geheugen
Turmac werd een naam van de stad.
De voormalige sigarettenfabriek hoort bij het industriële geheugen van Zevenaar. Het complex bleef na het einde van de productie een markant onderdeel van de stad en kreeg een nieuwe publieke functie.
Foto: Havang(nl) · CC0 1.0 · Wikimedia Commons · weergave automatisch rechtgezet en bijgesneden
03 — Landschap
Ruimte
om de stad.
Ten zuiden van de kern ligt Oud-Zevenaar in een open landschap van graslanden, oude waterlopen en dijken. De overgang tussen stad en buitengebied is hier direct voelbaar.
DE LIEMERSstad · dijk · landschap
RCE / Paul van Galen · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
04 — Plekken
Zevenaar in
acht beelden.
01
Andreaskerk
Herkenningspunt in de historische kern.
T.P. Speelman · CC BY-SA 3.0
02
Station
Spoor en grens horen bij de stad.
Joris1919 · CC BY-SA 3.003
Turmac
Industrieel erfgoed met een nieuw leven.
Havang(nl) · CC0
04
Oud-Zevenaar
Van stad naar landschap in enkele minuten.
RCE / Paul van Galen · CC BY-SA 4.0
05
Op de lijn
Station Zevenaar als regionale schakel.
Rob Dammers · CC BY 2.0
06
Fergusonbrug
Infrastructuur midden in het Liemerse landschap.
Michielverbeek · CC BY-SA 3.0
07
Sint-Martinuskerk
Oud-Zevenaar tussen dijk en open land.
Michielverbeek · CC BY-SA 3.0
08
Buitenmolen
Een markant silhouet aan de Molenstraat.
Rasbak · CC BY-SA 3.0Tussen de regels
“Een kleine stad op een grote route.”
De ligging dicht bij de grens en aan belangrijke spoor- en verkeersverbindingen maakt Zevenaar al generaties lang een plek van aankomen, vertrekken en passeren.
De stad op papier
Het landschap op papier
Op historische kaarten is goed te zien hoe stad, spoor, wegen en het open Liemerse landschap zich tot elkaar verhouden.
U.S. Army Map Service · 1944 · publiek domein
05 — Sport
Van veld
tot sporthal.
Zevenaar kent een breed verenigingsleven. Voetbal, hockey, tennis, atletiek, volleybal en tientallen andere sporten hebben er hun eigen plek — maar in de sporthal springt één naam eruit.
BASKETBAL · SINDS 1971
BASKETIERS’71
Basketiers ’71 is de basketbalvereniging van Zevenaar. Vanuit sporthal Heerenmäten komen jeugd, senioren, mannen en vrouwen samen op het veld. Een club waar de sporthal, het teamgevoel en de stad dicht bij elkaar liggen.
DCS
SV DCS speelt op Sportpark Hengelder en is een van de grote voetbalnamen van Zevenaar. Ook OBW hoort bij de stad. Binnen de gemeente zijn daarnaast onder meer SV Babberich, Angerlo Vooruit, GSV ’38, SV Gelders Eiland, SC Rijnland en RKPSC actief.
HV Zevenaar
De lokale hockeyvereniging voor jeugd en senioren.
AV De Liemers
Atletiek en hardlopen in de Liemers, van training tot wedstrijd.
TV Zevenaar
Tennis is één van de vele verenigingssporten die in en rond de stad worden beoefend.
06 — Karakter
Dichtbij
alles.
LiemersgrensspoordijkenTurmaccentrumOud-Zevenaar
07 — Typisch Zevenaar
↔
Kijk naar de kaart
De grens is hier nooit ver weg.
Zevenaar ligt op een plek waar Nederlandse en Duitse routes elkaar ontmoeten. Dat merk je in de geschiedenis, aan het spoor en aan de manier waarop de stad naar de regio is gericht.
08 — Ontdekken
10 plekken die
je moet zien.
Niet de voor de hand liggende top tien, maar plekken waar je iets van de stad ontdekt dat je vanaf de hoofdstraat gemakkelijk mist.
Huis Sevenaer
Een historische buitenplaats vlak bij het centrum, met landerijen die het oude Zevenaar voelbaar maken.
Gimbornhof
Een groen hof dat gemakkelijk wordt gemist wanneer je alleen door het centrum loopt.
Buitenmolen
Een markante molen en een mooi herkenningspunt aan de rand van de stad.
Oud-Zevenaar
Rond de Martinuskerk voelt het landschap dorps en historisch, op korte afstand van de stad.
De Breuly
Water en groen aan de westkant van Zevenaar, geliefd voor een rustige wandeling.
Contouren van de burcht
Op het Masiusplein herinneren contouren aan de verdwenen middeleeuwse burcht Sevenaer.
Kasteel Halsaf
In Babberich ligt een statig landgoed verscholen tussen lanen en groen.
Havezate Camphuysen
Nog zo’n historische plek in het buitengebied van Babberich, ver van het winkelstraatbeeld.
Galluskerk in Angerlo
Een oude kerk in een van de dorpen van de gemeente, omringd door het landschap van de Liemers.
Rijn bij Tolkamer
Binnen dezelfde gemeente verandert het stadsbeeld in een rivierlandschap met dijken, scheepvaart en vergezichten.
09 — Wist je dat?
Twaalf keer
anders kijken.
Twaalf korte verhalen die samen iets laten zien van het karakter, landschap en verleden van de stad.
Sinds 1487
Zevenaar kreeg op 24 januari 1487 stadsrechten van hertog Johan II van Kleef.
Ooit Kleefs
De stad hoorde eeuwen bij Kleef en werd pas in 1816 definitief Nederlands.
Vier stadspoorten
De compacte vestingstad had ooit vier poorten, wallen en een gracht.
Vroeg op de trein
Vanaf 1856 liep de spoorverbinding Arnhem–Emmerik via Zevenaar.
Turmac-stad
Vanaf 1920 groeide de sigarettenfabriek Turmac uit tot een grote werkgever.
Fabriek werd cultuur
De voormalige Turmac-fabriek kreeg later nieuwe publieke en culturele functies.
Hart van de Liemers
Zevenaar ligt centraal in de Liemers, tussen rivierengebied en Duitse grens.
Limes dichtbij
Delen van de huidige gemeente liggen in het gebied van de Romeinse grenszone.
Twaalf kernen
De gemeente bestaat uit twaalf kernen, ieder met een eigen schaal en karakter.
Compact en belangrijk
Zevenaar bleef lang klein, maar had regionaal betekenis voor markt, bestuur en recht.
De Buitenmolen
De historische Buitenmolen herinnert aan het agrarische landschap rond de stad.
Duitsland om de hoek
De Duitse grens ligt zo dichtbij dat grensverkeer al eeuwen bij Zevenaar hoort.
DIT IS